नाकमा गोबर

एक दर्जनको हत्या र १९ जना घाइते बनाउने त्रासदीपूर्ण नगरकोट हत्याकाण्डले सम्पूर्ण देशवासीलाई स्तब्ध र भावविह्वल बनाएको छ -नगरकोटमा नरसंहार, १० पुस) । यसले सेनाको नाकमा गोबर पनि लगाइदिएको छ । हुन त कुनै एक-दुई व्यक्तिबाट भएको जघन्य अपराधलाई लिएर सिङ्गै सेनालाई मुछ्नु उचित हुँदैन तर जनताको सेवामा प्रतिबद्ध हुनुपर्ने सैनिकबाट त्यस्तो क्रूर घटना हुनुको कारण विश्लेषण गर्नैपर्छ ।

बिनागस्ती, बिनाड्युटीका जवानबाट यसरी हतियार दुरूपयोग हुन दिनु ठूलो लापरवाही हो, जसले बन्दुकको उन्माद र जनताप्रतिको असंवेदनशीलतालाई प्रस्ट्याएको छ । गाउँघरमा हुने यस्ता पूजाआजा, नाचगान तथा मेला-पर्वहरूमा सैनिकहरूले नगरकोट घटनाबाट पाठ सिकेर आफ्नो व्यवहार परिवर्तन गर्छन् कि गर्दैर्नन्, हेर्न बाँकी नै छ ।

दीपेन्द्र रिजाल ँअकेला’

साङ्कोस- १, धादिङ

ँडायोग्नोसिस’ को उपाय

डायोग्नोसिस तब गलत हुन्छ, जब रोगीले आफ्नो रोगसम्बन्धी यथार्थ डाक्टरसँग लुकाउन खोज्छ -डायोग्नोसिस नै गलत, ३ पुस) । डाक्टरले पनि धैर्यपूर्वक रोगीका सबै कुरा सुन्नुपर्छ  । अतः गैरसरकारी संस्था, अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्था र समाज कल्याण परिषद्ले पनि यसैअनुरूप आ-आफ्नो भूमिका निर्वाह गर्नुपर्दछ ।

सुव्रत स्वार, सुयश स्वार

पोबनं ५०३, काठमाडौँ

सही मूल्याङ्कन होस्

भूतपूर्व प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको जेल जीवनबारे प्रकाशित सामग्री यथार्थभन्दा बढी मनगढन्ते भावनाले सुसज्जित लाग्यो

-देउवाको दैनिकी, ३ पुस) । देउवाको दैनिकी भन्ने तर काल्पनिक र तरङ्गमा लेख्ने ? एउटा पङ्क्ति मात्र होइन, धेरै पङ्क्तिहरू पङ्क्तिकारको भावनामा बगेको देखियो यसमा ।

कुनै पनि सामग्री प्रकाशनमा आइसकेपछि सम्बन्धित व्यक्तिबाट खेद प्रकट गर्नुपर्ने बाध्यता सिर्जना हुनु राम्रो होइन  । 'आइ हेट रिड एन्ड राइट' भन्ने भनाइ उल्लेख गरेपछि पनि धेरै हरफहरू विभिन्न पुस्तक एवम् पत्रिकाको नाम उल्लेख गर्न खर्चिएको छ र देउवा अध्ययनको क्रममा हुनुहुन्छ भन्ने आशय व्यक्त गरिएको छ, जसले माथि उल्लिखित पङ्क्तिकारको भनाइलाई आफैँ काट्छ । त्यसैले आशा छ, भविष्यमा यस्ता द्वैध चरित्रचित्रण गर्ने खालका सामग्री प्रकाशित हुने छैन ।

सुन्दर तिवारी ँआवाज’

बालिङ-३, स्याङ्जा, हाल ः काठमाडौँ

-देउवासँग भएको प्रत्यक्ष कुराकानीका आधारमा उक्त सामग्री प्रकाशन गरिएको हो । पछि उहाँले कहीँकतै प्रकट गर्नुभएको खेदसँग हाम्रो सरोकार छैन । -सम्पादक)

छेकिन्न लोकतन्त्र

नेपालीहरू रैति, प्रजाबाट नागरिक हुने सुनिश्चित गरेको छ -जाग्दैछन् जनता, २६ मङ्सिर) । लोकतन्त्रको पक्षमा हजारौँको सङ्ख्यामा सडकमा उत्रिएका जनताको लगाव अब त्यसै खेर जाँदैन, यसले निरङ्कुशतालाई जरैदेखि उखेलेर फाल्ने निश्चित छ ।

प्रशासनको अवरोधको पर्वाह नगरी आन्दोलनमा उपस्थित हुने सबै नागरिक सच्चा लोकतन्त्रवादी हुन् । त्यहाँ कोही पनि रमाइलो गर्न र अशान्ति फैलाएर रिसइवी साध्न उपस्थित भएका होइनन् भन्ने कुरा आन्दोलन शान्तिपूर्ण हुनुले नै प्रस्ट पार्छ । त्यसैले अब यस्तो शान्तिपूर्ण आन्दोलन दबाउन निरङ्कुश सत्तालाई कारणको अभाव हुनेछ ।

यस आन्दोलनको रापले निरङ्कुशता खरानी हुनेछ, जसबाट नयाँ लोकतान्त्रिक नेपालको स्थापना हुनेछ । यो लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा सबै मनमुटाव बिर्सेर सक्रियतापूर्वक सहभागी हुनु सचेत नेपालीको दायित्व हो ।

वाईपी ँविनय’

रानिचुरी- ७, सिन्धुली

एउटै उद्देश्य मन्त्री हुने

नेपालको राजनीतिक वृत्तमा शाही मन्त्रिमण्डल हेरफेर हुने चर्चासँगै केही व्यक्तिहरू उम्लिन थालेका थिए । उनीहरू राजाका आशक्तझैँ हाउभाउ गर्दै थिए र एउटै उद्देश्य थियो, मन्त्री हुने । उनीहरूले देश र जनताको भन्दा राजाको कदमको समर्थन गरेर मात्र मन्त्री पद पोल्टोमा पारे । झरेपछि खाउँला भनेर कुरी बसेका तिनलाई हार्दिक बधाई । तर, ती राजाका निजी मन्त्री मात्र हुन्, जनताका होइनन् । उनीहरूको काम राजाको समर्थनमा अन्धभक्त भएर ताली पिट्नु र जनतालाई हो भन्न लगाउनु मात्र हो । टीके मन्त्री धेरै दिन टिक्दैनन्, खालि गुलाम मात्र हुन्छन् भन्ने कुरा विगतमा पनि देखिएकै हो । अहिलेलाई बधाई दिए पनि, आउँदा दिनमा सावधान रहन अनुरोध गर्छु । किनभने, आउँदा दिन निरङ्कुशताको होइन, जनताको हो ।

गगन नेपाल

पोखरा-१८, कास्की

माली दलित होइनन्

दलितसम्बन्धी आलेख विश्लेषणात्मक र विचारोत्तेजक भए पनि यसले केही भ्रम पनि सिर्जना गरेको छ -कहिलेसम्म दोस्रो दर्जामा ?, १९ मङ्सिर) । दलित जातिहरूको समूहमा माली जातिको पनि प्रयोग भएकोमा हाम्रो ध्यानाकर्षण भएको छ । लेखकले कुन जिल्ला, अञ्चल वा देशका माली जाति दलित हुन्, स्पष्ट रूपमा उल्लेख गरेको भए उचित हुन्थ्यो ।

नेपाल मण्डल

-काठमाडौँ उपत्यका) का आदिवासी र यहाँबाट बसाइँ सरेर देशका विभिन्न भागमा बसोवास गर्ने नेवार समुदायको एक जाति हो, माली । इतिहासको कुनै कालखण्डमा पनि यो जातिलाई दलित भन्ने गरेको पाइँदैन । माली जातिलाई नेपाल खाल्डोको किराँतकालीन जातिका रूपमा स्वीकार गरिएको छ । यस जातिलाई दलित जातिको श्रेणीमा राखिनु हामीलाई अशोभनीय र आपत्तिजनक लाग्यो ।

तीर्थनारायण माली

सभापति, नेपाल माली समाज,

काठमाडौँ