| न्युयोर्कमा ँसरकारी’
नेपाली
अमेरिकामा पनि नेपालकै सरकारी कार्यालयको नियति
 गगनचुम्बी
महलहरूलाई छिचोल्दै विद्युतीय भर्याङ् चढेर १७ औ“ तलामा पुग्दा
नेपाली कूटनीतिज्ञहरू तामझामसहित बसेका देखिन्छन् । न्युयोर्कको
म्यानहाटनमा रहेको संयुक्त राष्ट्रसङ्घ -यूएन)का लागि नेपाली
स्थायी प्रतिनिधि र नेपाली कन्सुलर अड्डा हो यो ।
झट्ट हर्ेदा यी कार्यालय जनसर्म्पर्कका हिसाबले
वासिङ्टन डीसीस्थित नेपाली दूतावासभन्दा व्यस्त लाग्छन्् । यद्यपि,
केहीबेर त्यहा“ रहने हो भने त्यो गलत लाग्छ । भित्र पसेपछि न्युयोर्क
होइन, नेपालकै कुनै सरकारी कार्यालयमा पुगेको अनुभूति हुन्छ
। कार्यालयको भौतिक स्वरूपले नेपाली सरकारीपनको झल्को दिन्छ
। वास्तविक दृश्य यस्तो छ ः बाहिर प्रतीक्षालयमा राहदानी बनाउन
पा“च-सात जना बसिरहेका छन् । भित्रपट्ट िनियोगका पा“च-छ जना
कर्मचारीको समूह कर्ुर्सर्ीीोडेर चियाको चुस्कीस“गै नेपाली राजनीतिक
घटनाक्रमको गफमा मस्त छन । टेबलमा न्युयोर्कबाट प्रकाशित हुने
नेपाली पत्रपत्रिकाहरू र अमेरकिी पत्रिकाका दैनिक संस्करणहरू
छरएिका छन् ।
वाषिर्क झन्डै चार करोडको बजेट पाउने नियोगमा
हाल सात जना नेपाली कर्मचारी छन् । यो सङ्ख्यास“गै अतिरत्तिm
कर्मचारी र सवारी चालकको रूपमा चार जना अमेरकिीहरू पनि कार्यरत
छन् । यूएनका लागि स्थायी प्रतिनिधि मधुरमण आचार्य भन्छन्, "चुस्त
कार्यसम्पादनका लागि यो सङ्ख्या अपुग छ । तथापि, आर्थिक समस्याका
कारण पर्ूर्ति गर्न सक्ने स्थितिमा छैनौ“ ।"
यूएनका लागि स्थायी प्रतिनिधिको कार्यालयस“गै
कन्सुलरको अड्डा एक ठाउ“मा नराख्न सम्बद्ध अमेरकिी अधिकारीहरूले
आफूहरूलाई दबाब दिइरहेको बताउ“छन्, आचार्य । थप्छन्, "अमेरकिी
कानुनी प्रावधान नै यस्तो छ । तर, के गर्नु † स“गै रहनु हाम्रँे
बाध्यता हो ।"
न्युयोर्कको यो अड्डा रहेको फ्ल्याट र अधिकारीहरूको
आवासगृह भने नेपाल सरकारकै स्वामित्वमा छ । स्रोतका अनुसार,
नेपाली नियोगमा कार्यरत अमेरकिी कर्मचारीहरूलाई अमेरकिी श्रम
अनुसार पारश्रिमिक दिन गाह्रो पररिहेको छ । एक कर्मचारी भन्छन्,
"काम थोरै भएका कारण उनीहरूले सम्झौता गरेका छन्, नत्र
ड्राइभरकै पारश्रिमिक राजदूतको भन्दा बढी पर्न जान्छ ।"
कूटनीतिक मर्यादा अनि नेपाली राष्ट्रिय पर्वमा आयोजना गरनिे
भोजभतेरको खर्च त छ“दैछ ।
 आर्थिक
समस्या देखाउ“दै नियोगका केही नेपाली कर्मचारीहरूबाट जागिर छोड्ने
गुनासाहरू आउन थालेको बताउ“छन् आचार्य । स्थायी प्रतिनिधि र
कन्सुलरलाई छाडेर बा“की अरूको पारश्रिमिक आठ सयदेखि बढीमा एक
हजार अमेरकिी डलरको हाराहारीमा छ । त्यो अमेरकिा बसोवासका लागि
न्यून हो । अमेरकिी श्रम बजारमा नेपाली जनशक्तिको बढ्दो पलायनको
पृष्ठभूमिमा कूटनीतिक सेवाका कर्मचारीहरूको जागिर छोड्ने गुनासाहरू
यथार्थमा परण्िात हुने सम्भावनालाई नकार्न सकि“दैन ।
यूएनका लागि स्थायी नेपाली मिसनको कार्यसम्पादन
कस्तो छ त - स्थायी प्रतिनिधि आचार्य भन्छन्, "शान्ति प्रक्रियालाई
अगाडि बढाउनेबारे यूएनस“गको समन्वय नै हाम्रो प्राथमिकता हो,
जुन निकै सकारात्मक रूपले बढिरहेको छ ।" शाही शासनकालमा
सुरक्ष्ँा परष्िाद्को अस्थायी सदस्यमा इन्डोनेसियास“ग हार खेपेपछि
नेपालले अहिले भने अभियानलाई थाती राखेको छ । आचार्यका अनुसार,
द्वन्द्वमा रुमल्लिएकै अवस्थामा यस्तो अभियानलाई विश्व समुदायले
सघाउ“दैन । अब अवस्था सुध्रिएको छ, यसबारेमा सरकारी निर्ण्र्ााभएपछि
अभियान प्रभावकारी हुनसक्छ । यूएनका महासचिव बान की मुनको सम्भावित
नेपाल भ्रमणका लागि पनि मिसनले पहल गररिहेको छ ।
स्थायी प्रतिनिधि आचार्य न्युयोर्क क्षेत्रमा
गरिने जातीय, क्षेत्रीयसम्बन्धी नेपाली कार्यक्रमका अघोषित प्रमुख
अतिथि पनि हुन् । करबि ६० हजार बराबरीको नेपाली समुदाय रहेको
न्युयोर्कका अतिरत्तिm कनेक्टीकट र न्युजर्सर्ीीोत्रलाई समेत
हर्ेन न्युयोर्कको कन्सुलर कार्यालयको पहिलो काम भनेको राहदानी
बनाउने नै हो । यस कार्यालयमा अधिकांश नेपाली राहदानी नवीकरणकै
लागि आउ“छन् । पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार, डीसीको दूतावास र न्युयोर्क
गरेर बर्सर्ेे झन्डै १५ हजार राहदानी नवीकरण गरन्िछ, त्यसमा
आधाभन्दा बढी न्युयोर्कबाटै हुन्छ ।
दिनेशजङ्ग शाह/न्युयोर्क
|
